Cerkak Kacembang Gadhung

Nalika geni kang ngobong alas mundhak gedhe, nganti wus meh mrambat teka ing susuhe manuk, banjur manuk wadon mau sambat nggrantes marang anak-anake.

 Ilustrasi sarang walet (Freepik)

SOLOPOS.COM - Ilustrasi sarang walet (Freepik)

Sipat wasis utawa kapinteran dening sakehe kewan iku kena kanggo ngangkat sipate manungsa. Kadhang kala sipate bisa kanggo pameling utawa tuladha sarta sarana kawruh kawicaksananing urip ana ing alam donya.

Kacarita, ing satengahing wana gung utawa alas gedhe kang ora nate diambah dening manungsa ana kauripane sato wana utawa kewan alas kang jinise iwen, yaiku jejering manuk kacembang gadhung. Alas mau kondhang gawat kaliwat-liwat sarta isih kebak ri bandhil bebondhotan uga wit-witan gedhe. Akeh manuk lan kewan-kewan galak kang mapan ing sajrone alas. Awit karana mangsa katiga kang wus lumaku suwe, dumadakan alas mau kobong.

PromosiNimo Highland, Wisata Hits di Bandung yang Mirip Santorini Yunani

Ana sawijine manuk wadon kang manggon ing jerone alas, manuk iku mau lagi wae nduweni anak kang durung bisa mabur, lima cacahe. Dene pasangane, utawa manuk kang lanang, lagi miber golek babon liya ing sajabaning alas. Dheweke lali marang pasangane. Manuk wadon ijen anggone ngopeni anak-anake.

Nalika geni kang ngobong alas mundhak gedhe, nganti wus meh mrambat teka ing susuhe manuk, banjur manuk wadon mau sambat nggrantes marang anak-anake, “Geni wus meh teka, nuju susuhe awake dhewe, bakale ngobong kabeh apa sing dipethuki. Ora suwe maneh, awake dhewe melu kobong lan tumeka pati. Kabeh sato wana wis kelangan pangarah, maneh-maneh swaraning alas gumludhug awit saka rubuhe wit-witan kang kobong. Oh Ngger, anakku, melas temen nasibmu. Dene kowe durung bisa mabur. Bakale kowe mesthi dadi mangsane geni. Apa kang bakal dak tindakake? Bapakmu wis lunga ninggalake awake dhewe nalika kowe padha durung netes. Aku ora kuat yen ta nggawa lunga kowe kabeh saka alas kene.”

Nadyan geni samsaya gedhe lan wus meh mrambat tumuju ing susuhe manuk, manuk wadon mau ora nduweni pangrasa bakal ninggalake anak-anake. Ujare kandha, “Aku bakal tetep ana kene. Bakal mati bareng karo kowe kabeh, Anak-anakku.”

Sawise ngucap kaya mangkono, manuk wadon banjur weruh leng tikus, “Sacedhake oyot wit gedhe kae ana leng tikus. Aku bakal mapanake kowe kabeh ana ing sajerone leng kae. Sawise, dalane lumebu bakal dak tutup supaya geni ora bisa tumeka njero. Yen geni wus sirep, aku bakal bali lan ngetokake kowe kabeh, Anak-anakku.”

Anak-anake kabeh mau nampik panemune ibune, kandhane, “Ibu, tikus ing sajerone leng punika bakal mangsa awake dhewe kabeh. Aluwung mati kobong katimbang mati dados mangsane tikus, Bu.”

Ibune ngupaya supaya atine anak-anake ayem, “Tikus ing sajerone leng kae wis dimangsa manuk alap-alap, Ngger. Mula, ora ana sing bakal mbok kuwatirake.”

Anak-anake nyemauri kandhane ibune, “Nanging maksih wonten tikus sanes-sanese, Bu. Sapatine si tikus, mboten kok ndadosaken mboten wontene bebaya sanese. Ibu, enggala ibu ninggalake kula kabeh. Kula kabeh mboten purun menawi mlebet ing leng nika. Ibu mboten usah ngurbanaken dhiri kangge kula kabeh. Kula kabeh mboten pantes nampi pangurbananing ibu. Kula kabeh dereng nate males menapa-menapa kagem ibu. Kula kabeh namung nekakaken kasusahan dhateng ibu. Enggala tindak saking ngriki ibu. Saupami kula kabeh saged slamet, ibu saged wangsul mriki sabibare geni sirep. Enggala tindak saking ngriki, Ibu!”

“Plasss!” Saka cupete nala, si manuk wadon mabur ninggalake alas.

Kanthi kebat, geni nyamber susuh kang isine anak-anak manuk kacembang gadhung. Anak manuk sing paling tuwa kandha, “Wong kang wicaksana iku, bisa ngerti tekane bebaya lan tetep teguh saka bebaya kang nyedhaki.”

Kanthi mesem sarta teguh, anak-anak manuk mau angrantu tekaning geni, pangucape, “Oh geni, ibu wis ninggalake aku kabeh. Aku kabeh durung ngerteni wujud salirane bapak. Oh geni, kowe papan pangayomanku. Sawangen, aku kabeh durung nduweni daya kakuwatan kanggo mabur. Ora ana sing bisa ngayomi. Aku pasrah pangayoman marang kowe, Geni.”

Kobare geni saklangkung ngobong saisine alas. Nanging karana gaibing alam, anak-anak manuk kacembang gadhung mau, siji-sijia ora ana sing katut kobong. Nalika geni wus sirep, banjur ibune si manuk mau bali. Atine kaget dene meruhi anak-anake ora ana sing kobong kepangan geni. Kanthi bungahe ati banjur nyikep anak-anake.

Ing sajabane alas, manuk lanang meruhi dene alas kang dadi papan susuhe pasangane kobong. Banjur kepikiran marang pasangane kang wektu ditinggal lagi ngangremi endhog. Sakala, dheweke banjur bali menyang papan susuhe.

Katon si manuk wadon ora perduli tekane pasangane, si manuk lanang. Manuk wadon kadlarung bungah atine karana anak-anake bisa slamet saka bebaya alas kobong. Sawetara manuk wadon nyawang marang manuk lanang karo takon kenapa dheweke bali mrene.

Kandhane manuk lanang, “Oh pasanganku lan anak-anakku, kowe kabeh bisa slamet saka bebaya alas kobong. Endi anakku sing paling tuwa?”

Semaure manuk wadon, “Apa sampeyan perduli? Kana balia marang pasangan anyarmu!”

Kanthi ngucap kang ngemu surasa, si manuk lanang banjur kandha, “Yen wis peputra utawa nduweni anak, jejere wanita iku mesthi luntur kaperduliane marang kakunge. Ya, ya pancen kaya mangkeneiki, urip!”

***

Kevin Meinandoval
Sutresna Sastra Jawa, mapan ing Pengging, Banyudono, Boyolali, Jawa Tengah. Alumnus Institut Seni Indonesia Solo.

Daftar dan berlangganan Espos Plus sekarang. Cukup dengan Rp99.000/tahun, Anda bisa menikmati berita yang lebih mendalam dan bebas dari iklan dan berkesempatan mendapatkan hadiah utama mobil Daihatsu Rocky, sepeda motor NMax, dan hadiah menarik lainnya. Daftar Espos Plus di sini.

Cek Berita dan Artikel yang lain di Google News

Solopos.com - Panduan Informasi dan Inspirasi

Berita Terkait

Berita Lainnya

      Berita Terkini

      Ki Ageng Gribig lan Piwulang Apem Ya Qowiyu

      Yaa Qowiyyu diadani kanggo ngelingi Ki Ageng Gribig, salah siji ulama kang mulang agama Islam ing dhaerah Jatinom, Klaten.

      Cerkak Nugar Kembar Mayang

      Iki dudu ngimpi. Iki pancen kasunyatan sing kudu dak adhepi, sanajan pait rasane.

      Berkahing Sasi Sura, padha Njamas Pusaka

      Ana tata cara liya sing ora mung awates ngumbah utawa ngresiki pusaka. Ada donga-donga mligi kang disuwun kanggo ngresiki njeron pusaka.

      Geguritan Kartika Catur Pelita

      Neng ngisor patung kura-kura raseksa aku karo slira Asmaradana, urip tekane pati wong loro ora bakal pisah, ditaleni katresnan.

      Merti Bangsa kanggo Ngelingi Yasane Pahlawan

      Merti Bangsa iku kegiyatan kanggo nuwuhake rasa resiking jiwa lan wusanane uga nuwuhake rasa tresna mring bangsa tanpa nglalekake yasane para pahlawan.

      Cerkak Bukune Mbah Carik

      Mlebu latar daleme Mbah Carik, wis ana bocah-bocah cilik sing nyekel buku. Ana sing cekikikan dhewe, ana sing nggambar, ana sing nata bukune kancane, ana sing rebutan.

      Geguritan Sri Wijayati

      Krasa semilire angin tumiyup, ngobahake pang-pang lan gegodhongan. Sawah kang jembar ngilak-ilak, tanduran pari wis katon kuning, sedhela maneh Pak Tani panen parine.

      Sujarah Pecut Samandiman ing Pentas Reyog Ponorogo

      Prabu Kelana Sewandana nggunakake pusaka pecut Samandiman lan ajeg didadekake koreografi ing pentas reyog.

      Geguritan Budi Wahyono

      Ngrubunge teh sing kemampul mertandhani ngajak kumpul ana gerdhu prapatan karo mbabah jagongan

      Milih Kenya Ayu saka Suriname

      Acara iki kanggo milih kenya ayu kanthi pasarta mligi para wanita saka Suriname keturunan suku Jawa.

      Cerkak Prawan Tuwa saka Paran

      Jenenge wong lanang angger ngerti randha anyaran kok ora bisa jenjem nunggoni anak bojo. Mulih apa njaluk dak krawu ampas?

      Ndhudah Piwulang Beksan Krido Warok

      Tari Krido Warok diripta jalaran durung ana jinising beksan kang nggambarake blegere warok. Beksan iki digawe kanggo nggenepi adicara festival kesenian Reyog Ponorogo.

      Cerkak Ana Pocongan

      Wengi kuwi eneng kedadeyan ora nalar. Bocah-bocah padha keweden amarga pocongan ing sarean. Omahe Mbak Kanthi kang paling cerak banjur dadi jujugan golek pitulungan.

      Sujarah Ambal Warsa Pemkot Solo

      Saben taun Pemkot Solo mengeti ambal warsane tanggal 16 Juni. Ana sujarahe kenapa tanggal 16 Juni didadekake ambal warsane Pemkot Solo.

      Geguritan Endang Sulistiya

      Sepur kelinci ngglondor ing dalan mudhun, dioyak wis ora bisa ketututan, para penumpang nangis jejeritan, sepur kelinci jempalik ing tegalan.